بر اساس آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی، صادرات به دو دسته تقسیم میگردد:
صادرات قطعی
صادرات موقت
صادرات قطعی یعنی کالایی که به قصد فروش و یا مصرف در کشورهایی به جز کشور مبدا فرستاده می شود.
صادرات موقت یعنی صدور کالا به خارج از کشور مبدا به منظور انجام عملیات موقتی (مثلا تعمیر یا تکمیل کالا ، شرکت در نمایشگاه) و برگشت آن به کشور مبدا.
اسناد و مدارک لازم جهت صادرات :
- اخذ کارت بازرگانی معتبر به نام صادر کننده کالا
- اخذ مجوز صدور ( در صورتیکه برای صدور کالای مورد نظر، توسط وزات بازرگانی موافقت کلی اعلام نشد باشد. )
- اخذ گواهی بهداشت و قرنطینه ( برای کالای دامی، نباتی – حسب مورد )
- گواهی استاندارد ( در صورتیکه کالا مشمول مقررات اجباری استاندارد صادراتی باشد )
- گواهی انرژی اتمی ( حسب مورد ) که به این مجوزها گواهی های مرسوم نیز گفته می شود
- تهیه صورت عدل بندی Packing List ( در صورتیکه کالا گوناگون باشد )
- شناسنامه فرش ( فقط برای فرش دستباف )
- سایر اسناد ::::::::: منظور اسنادی است که ارائه آنها به گمرک ایران الزامی نیست ولی ممکن است توسط کشور مقصد یا خریدار خارجی مطالبه شود.
۱– گواهی مبدا
برای دریافت گواهی مبدا می بایست با در دست داشتن فتوکپی اظهار نامه گمرکی و بارنامه کالا به اتاق های بازرگانی و صنایع و معادن هر استان مراجعه شود.
۲– کارنه تیر
کارنه تیر دفتر چه ای است که برای عبور کالا بوسیله کامیون از کشورهای عضو ، بدون بازرسی دقیق و بدون تامین و دریافت حقوق و عوارض گمرکی صادر می گردد.
۳– سیاهه خرید
سیاهه خرید (Invoice ) یا فاکتور صورتحسابی است که درآن تاریخ ، نام و نشانی خریدار و فروشنده ، شماره سفارش یا قرارداد ، تعداد یا مقدار و یا شرح کالا ، قیمت واحد، قیمت کل، نوع قرارداد و تعرفه گمرکی کالا ذکر شده است.
۴– بارنامه حمل
بطور کلی بارنامه سند اصلی انتقال مالکیت کالا از فروشنده به خریدار است و دارای انواع مختلف می باشد مانند بارنامه هوایی – بارنامه دریایی – بارنامه راه آهن – بارنامه سراسری بارنامه زمینی
۵– گواهی بازرسی
سندی است که توسط یکی از شرکتهای بازرسی کننده بین المللی صادر و به موجب آن تایید می گردد که کالای حمل شده با کالای ثبت سفارش شده مطابقت دارد.
مجوزهای صادرات :
کالاهای صادراتی بر اساس مجوز صدور به سه گروه تقسیم می شوند .
۱- کالاهای مجاز :
به کالاهایی گفته می شود که صدور آنها با رعایت برخی ضوابط (آن دسته ترتیباتی است که رعایت آن برای صادرات پاره ای از کالاها قانونا ضروری است مانند ضوابط استاندارد ، گواهی بهداشت انسانی ، دامی ، نباتی) ، نیاز به کسب مجوز ندارد.
۲- کالاهای مشروط :
به کالاهایی گفته می شود که صدور آنها با کسب مجوز امکان پذیر خواهد بود. پس از اعلام نظر موافقت کلی (اعلام نظر موافق وزارتخانه های ذیربط) ، و پس از ابلاغ آن توسط وزارت بازرگانی به گمرک برای صدور کالاهای موضوع موافقت کلی ، نیازی به مراجعه متقاضی به وزارتخانه یا سازمان مربوط و اخذ مجوز موردی نخواهد بود .
۳- کالاهای ممنوع الصدور:
به کالاهایی گفته می شود که صدور آنها به موجب شرع اسلام ( به اعتبار خرید و فروش یا مصرف ) و یا به موجب قانون ممنوع گردیده است. دولت می تواند بنا به مقتضیات و شرایط خاص زمانی با رعایت قوانین مربوطه صدور بعضی از کالاها را ممنوع نماید.
مراحل صادرات
- بازاریابی
- کسب مجوز صدور
- تعیین قیمت صادراتی توسط کمیسیون نرخ گذاری
- صدور پروفرما اینویس ( PI )
- تهیه و تدارک کالا و بسته بندی
- دریافت گواهی بازرسی کالا ( inspection )
- صدوره فاکتور یا سیاهه ( Invoice )
- عقد قرارداد حمل با شرکتهای متولی
- عقد قرارداد بیمه با شرکتهای متولی
- اظهار کالا به گمرک مربوطه و سایر عملیات داخلی جهت صادرات
- ارسال کالا به کشور مقصد
- دریافت واریزنامه یا گواهی صدور