بر اساس آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی، صادرات به دو دسته تقسیم میگردد:
واردات قطعی
واردات موقت
واردات قطعی یعنی کالایی که به قصد فروش و یا مصرف از کشورهایی به جز کشور مبدا فرستاده می شود.
واردات موقت یعنی ورود کالا از خارج از کشور مبدا به منظور انجام عملیات موقتی (مثلا تعمیر یا تکمیل کالا ، شرکت در نمایشگاه) و برگشت آن به کشور مبدا.
اسناد و مدارک لازم جهت صادرات :
- اخذ کارت بازرگانی معتبر به نام وارد کننده کالا
- اخذ مجوز صدور ( در صورتیکه برای صدور کالای مورد نظر، توسط وزات بازرگانی موافقت کلی اعلام نشد باشد. )
- اخذ گواهی بهداشت و قرنطینه ( برای کالای دامی، نباتی – حسب مورد )
- گواهی استاندارد ( در صورتیکه کالا مشمول مقررات اجباری استاندارد باشد )
- گواهی انرژی اتمی ( حسب مورد ) که به این مجوزها گواهی های مرسوم نیز گفته می شود
- صورت عدل بندی Packing List
- شناسنامه فرش ( فقط برای فرش دستباف )
- گواهی مبدا ( Certificate Of Originیا COO)
( سندی است که در آن نام کشور سازنده، مشخصات کالا مانند وزن، تعداد یا حجم کالا، نوع بسته بندی، اطلاعات اعتبار اسنادی در صورت وجود و … مشخص گردیده و توسط اتاق بازرگانی کشور تولید کننده/ارسال کننده کالا و توسط فروشنده تهیه میگردد. )
- سیاهه خرید (Invoice )
سیاهه خرید یا فاکتور صورتحسابی است که درآن تاریخ ، نام و نشانی خریدار و فروشنده ، شماره سفارش یا قرارداد ، تعداد یا مقدار و یا شرح کالا ، قیمت واحد، قیمت کل، نوع قرارداد و تعرفه گمرکی کالا ذکر شده است.
- بارنامه حمل ( Bill of Lading یا BL )
بطور کلی بارنامه سند اصلی انتقال مالکیت کالا از فروشنده به خریدار است و دارای انواع مختلف می باشد مانند بارنامه هوایی – بارنامه دریایی – بارنامه راه آهن – بارنامه سراسری بارنامه زمینی
- گواهی بازرسی ( Inspection )
سندی است که توسط یکی از شرکتهای بازرسی کننده بین المللی صادر و به موجب آن تایید می گردد که کالای حمل شده با کالای ثبت سفارش شده مطابقت دارد.
- ترخیصیه و قبض انبار
- ثبت سفارش
که از طریق ثبت کالا و مشخصات آن و مشخصات کلی گمرک مبدا و مقصد و کلیه اطلاعات فاکتور در سامانه ثبتارش توسط اداره بازرگانی و بنا به درخواست خریدار کالا صادر میگردد.
- بیمه نامه
تاریخ بیمه نامه باید قبل از حرکت کالا از مبدا و یا همزمان با حرکت آن باشد و ارزش آن برابر با مبلغ CIF کالا خواهد بود.
مجوزهای صادرات :
کالاهای صادراتی بر اساس مجوز صدور به سه گروه تقسیم می شوند .
۱- کالاهای مجاز :
به کالاهایی گفته می شود که ورود آنها با رعایت برخی ضوابط (آن دسته ترتیباتی است که رعایت آن برای واردات پاره ای از کالاها قانونا ضروری است مانند ضوابط استاندارد ، گواهی بهداشت انسانی ، دامی ، نباتی) ، نیاز به کسب مجوز ندارد.
۲- کالاهای مشروط :
به کالاهایی گفته می شود که ورود آنها با کسب مجوز امکان پذیر خواهد بود. پس از اعلام نظر موافقت کلی (اعلام نظر موافق وزارتخانه های ذیربط) ، و پس از ابلاغ آن توسط وزارت بازرگانی به گمرک برای ورود کالاهای موضوع موافقت کلی ، نیازی به مراجعه متقاضی به وزارتخانه یا سازمان مربوط و اخذ مجوز موردی نخواهد بود .
۳- کالاهای ممنوع الصدور:
به کالاهایی گفته می شود که ورود آنها به موجب شرع اسلام ( به اعتبار خرید و فروش یا مصرف ) و یا به موجب قانون ممنوع گردیده است. دولت می تواند بنا به مقتضیات و شرایط خاص زمانی با رعایت قوانین مربوطه ورود بعضی از کالاها را ممنوع نماید.
مراحل صادرات
- جستجو فروشنده
- دریافت پروفرما اینویس ( PI )
- واریز وجه
- ارسال کالا
- دریافت مدارک کالا ( فاکتور – مدارک حمل ( در صورتی که توسط فروشنده حمل گردد ) – بیمه ( در صورتیکه توسط فروشنده بیمه شود ) – گواهی مبدا – سایر مدارک )
- ثبت سفارش
- در صورت وجود دریافت گواهی بازرسی کالا ( inspection )
- عقد قرارداد حمل با شرکتهای متولی و دریافت مدارک حمل ( در صورتیکه توسط خریدار حمل شود )
- عقد قرارداد بیمه با شرکتهای متولی و دریافت بیمه نامه ( در صورتیکه توسط خریدار حمل شود )
- قرارداد با ترخیصکار
- دریافت سایر استانداردها و مجوزها – بر حسب مورد
- ترخیص کالا
- حمل از گمرک مقصد